# Ajan tabanlı yapay zeka (Agentic AI)

> Ajan tabanlı yapay zeka (agentic AI), yapay zeka sistemlerinin yalnız cevap üretmek yerine hedef belirleyip plan yaptığı, araç kullandığı ve çok adımlı işleri sınırlı insan müdahalesiyle yürüttüğü bir yaklaşımdır. Tek bir ajanı değil, ajanların, araçların, izinlerin ve insan onay noktalarının birlikte tasarlandığı sistemi anlatır.

URL: https://corrplus.net/tr/sozluk/ajan-tabanli-yapay-zeka-nedir/
Güncellendi: 2026-10-22
Corrplus Ekibi

**Tanım:** Ajan tabanlı yapay zeka (agentic AI), yapay zeka sistemlerinin yalnız cevap üretmek yerine hedef belirleyip plan yaptığı, araç kullandığı ve çok adımlı işleri sınırlı insan müdahalesiyle yürüttüğü bir yaklaşımdır.

## Ajan tabanlı yapay zeka nasıl çalışır?

Bir iş, birkaç [yapay zeka ajanına](/tr/sozluk/yapay-zeka-ajani-nedir/) bölünür. Örneğin bir ajan gelen talebi sınıflandırır, ikincisi ilgili belgeleri bulur, üçüncüsü sistemde işlem yapar. Her ajanın erişebileceği araçlar ve veriler tanımlıdır; araç bağlantıları için [MCP](/tr/sozluk/mcp-nedir/) gibi standartlar kullanılır. Kritik kararlarda akış durur ve bir insanın onayını bekler. Her adım kayıt altına alınır, böylece bir sonucun neden öyle çıktığı sonradan incelenebilir.

## Ne zaman uygundur?

Girdisi her seferinde farklı, birden çok sisteme dokunan ve bugün bir çalışanın muhakemesiyle yürüyen süreçlerde: tedarikçi yazışmalarının yönetimi, müşteri şikâyetlerinin çözümü, satış tekliflerinin hazırlanması. Adımları baştan belli işlerde klasik [RPA](/tr/sozluk/rpa-nedir/) veya iş akışı otomasyonu daha ucuz ve öngörülebilirdir. Küçük ve ölçülebilir bir süreçle başlayıp kapsamı adım adım büyütmek riski azaltır.

## Türkiye bağlamında yönetişim

Ajanlar kişisel veriye eriştiği ve işlem yaptığı için yetki sınırları, kayıt tutma ve insan onayı noktaları [KVKK](/tr/sozluk/kvkk-nedir/) ve iç denetim açısından belgelenmelidir. AB'ye hizmet veren şirketler [AB Yapay Zeka Yasası](/tr/sozluk/ab-yapay-zeka-yasasi-nedir/) yükümlülüklerini de değerlendirmelidir. Bu kuralların bütünü [yapay zeka yönetişimi](/tr/sozluk/yapay-zeka-yonetisimi-nedir/) kapsamındadır.

## Sık sorulan sorular

### Agentic AI ile yapay zeka ajanı aynı şey mi?

Yakın ama aynı değil. Yapay zeka ajanı tek bir yazılım bileşenidir. Agentic AI, bu ajanların iş süreçlerine yerleştirildiği, birbirine iş devrettiği ve yetkilerinin yönetildiği genel yaklaşımı anlatır.

### Agentic AI RPA'nın yerini alır mı?

Tamamen değil. RPA kurallı ve sabit adımlı işlerde öngörülebilir kalır. Ajan tabanlı sistemler, belirsiz girdilerle karar verilmesi gereken adımları üstlenir. Pratikte ikisi aynı süreçte birlikte çalışır.