# Akıllı doküman işleme (IDP)

> Akıllı doküman işleme (IDP), fatura, sözleşme ve form gibi belgeleri yapay zeka ile sınıflandıran, içindeki verileri çıkaran ve doğrulayarak iş sistemlerine aktaran bir otomasyon yaklaşımıdır. Pratikte ekibiniz belgeyi açıp alanları elle ERP'ye yazmaz. Sistem belgeyi okur, alanları doldurur ve yalnız emin olmadığı kayıtları bir çalışanın onayına gönderir.

URL: https://corrplus.net/tr/sozluk/akilli-dokuman-isleme-nedir/
Güncellendi: 2026-11-10
Corrplus Ekibi

**Tanım:** Akıllı doküman işleme (IDP), fatura, sözleşme ve form gibi belgeleri yapay zeka ile sınıflandıran, içindeki verileri çıkaran ve doğrulayarak iş sistemlerine aktaran bir otomasyon yaklaşımıdır.

## Akıllı doküman işleme nasıl çalışır?

IDP birkaç adımı arka arkaya çalıştırır. Önce belge alınır: e-posta eki, taranmış kağıt veya PDF. Taranmış belgelerde [OCR](/tr/sozluk/ocr-nedir/) görüntüyü metne çevirir. Ardından model belgenin türünü belirler, örneğin fatura mı, irsaliye mi, sözleşme mi.

Sonraki adım veri çıkarmadır. Tutar, tarih, vergi numarası ve kalemler gibi alanlar bulunur. Güncel çözümlerde bu işi çoğu zaman bir [büyük dil modeli](/tr/sozluk/llm-nedir/) veya belgeye özel eğitilmiş bir model yapar. Son olarak alanlar kurallarla doğrulanır ve ERP'ye ya da muhasebe sistemine yazılır.

## Ne zaman IDP kullanılır?

Belge hacmi yüksekse ve belgeler farklı düzenlerde geliyorsa IDP anlamlıdır. Tipik örnekler tedarikçi faturaları, sipariş formları, gümrük belgeleri, sigorta hasar dosyaları ve İK evraklarıdır. Tek bir sabit şablon varsa basit bir şablon tabanlı okuma yeterli olabilir.

Emin olunmayan kayıtların bir çalışana gitmesi tasarımın parçası olmalıdır. Bu yaklaşım [human-in-the-loop](/tr/sozluk/human-in-the-loop-nedir/) olarak adlandırılır. IDP çoğu projede daha geniş bir [iş süreci otomasyonu](/tr/hizmetler/is-sureci-otomasyonu/) akışının giriş kapısıdır.

## Türkiye'de IDP kurarken nelere dikkat edilir?

e-Fatura belgeleri yapılandırılmış veri taşır. Bunları görüntüden okumak yerine doğrudan veriden işlemek daha güvenilirdir. IDP'yi kağıt ve PDF olarak gelen belgelere ayırın.

Türkçe karakterler ve ek alan vergi dairesi, VKN veya TCKN gibi alanlar için doğrulama kuralları yazın. Çıkarılan verinin Logo, Mikro veya Netsis gibi ERP'nize hangi yolla aktarılacağını baştan planlayın. Belgeler kişisel veri içeriyorsa saklama süresi ve erişim yetkileri KVKK açısından hukuk danışmanınızla birlikte belirlenmelidir.

## Sık sorulan sorular

### IDP ile OCR arasındaki fark ne?

OCR görüntüdeki yazıyı metne çevirir. IDP bu metnin ne anlama geldiğini de çözer: belgenin türünü tanır, tutar, tarih ve vergi numarası gibi alanları bulur, kontrol eder ve hedef sisteme yazar. OCR çoğu zaman IDP'nin ilk adımıdır.

### IDP her belgeyi hatasız okur mu?

Hayır. Kötü taranmış, el yazılı veya alışılmadık düzendeki belgelerde hata olur. Bu yüzden her alan için bir güven puanı tutulur ve düşük puanlı kayıtlar insan onayına yönlendirilir. Doğruluk kendi belgelerinizle ölçülmelidir.

### e-Fatura için IDP gerekir mi?

Genellikle hayır. e-Fatura zaten yapılandırılmış veri olarak gelir ve doğrudan okunabilir. IDP, kağıt veya PDF olarak gelen belgelerde değer üretir: yurt dışı faturaları, irsaliyeler, fişler, sözleşmeler ve formlar.
