Okul servisinde çocuk verisi nasıl korunur?
Okul servisinde çocuğun adı, durağı, veli telefonu ve aracın konumu kişisel veridir ve KVKK'ya tabidir. Kanun çocuklar için ayrı bir kural koymaz; genel ilkeler uygulanır: amaçla sınırlı ve ölçülü işleme, gereken süre kadar saklama, aydınlatma ve güvenlik. Pratikte bu, her rolün yalnız işi için gerekeni görmesi, konumun yalnız sefer sırasında alınması ve saklama sürelerinin baştan yazılması demektir.

Konu
Mevzuat uyumu
Yayımlandı
20 Kasım 2026
Güncellendi
20 Kasım 2026
Okul servisinde hangi veriler işleniyor?
Bir okul servis firması günlük işini yaparken çok sayıda kişisel veri tutar: öğrencinin adı, sınıfı ve okulu, durağı ve ev adresi, velinin adı ve telefonu, kimin teslim alabileceği, bugün servise binip binmediği ve ödeme durumu. Araç takip sistemi aracın konumunu, kameralar araç içini kaydeder. Şoför ve rehber personelin kimlik ve belge bilgileri de aynı kayıtlarda durur.
Bunların hepsi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında kişisel veridir. Kâğıt listede, telefon rehberinde, mesajlaşma grubunda ya da bir yazılımda durması bunu değiştirmez. Bu yazı, Kanun’un ve Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin bu verilere nasıl uygulandığını özetliyor; bir hukuki görüş değildir, kendi durumunuz için hukuk danışmanınıza başvurun.
KVKK’da çocuklar için ayrı bir kural var mı?
Yok. 6698 sayılı Kanun’da çocuklara özgü bir madde, yaş sınırı ya da veli onayı kuralı bulunmuyor. Çocuğun verisi de diğer kişisel veriler gibi Kanun’un 4. maddesindeki genel ilkelere tabi:
- Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma,
- Doğru ve gerektiğinde güncel olma,
- Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme,
- İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma,
- İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme.
Kanun’un 6. maddesi, işlenmesi daha sıkı şartlara bağlı özel nitelikli verileri sayıyor: sağlık, biyometrik ve genetik veriler de bunların arasında. Konum bu listede değil. Yine de bir servis aracının konumu, araçtaki çocukların nerede olduğunu da gösterir; bu yüzden en çok dikkat isteyen veri odur.
Kim neyi görmeli?
Ölçülülük ilkesinin servis işindeki en somut karşılığı, her rolün yalnız kendi işi için gereken veriyi görmesidir. Şoförün durağın adını bilmesi gerekir, velinin telefon numarasını değil. Okulun hangi öğrencinin hangi araçta olduğunu bilmesi gerekir, ev adresini ve ödeme durumunu değil. Velinin kendi çocuğunu görmesi gerekir, aynı servisteki başka çocukları değil.
| Veri | Servis firması | Şoför ve rehber | Okul | Veli |
|---|---|---|---|---|
| Çocuğun günlük durumu (bindi, indi) | Görür | Kendi seferi | Kendi öğrencileri | Kendi çocuğu |
| Ev adresi | Görür | Durak adı yeterli | Gerekmez | Kendi |
| Veli telefonu | Görür | Gerekmez | Gerekmez | Kendi |
| Araç konumu | Görür | Kendi seferi | Sefer sırasında | Sefer sırasında |
| Ödeme durumu | Görür | Gerekmez | Gerekmez | Kendi |
| Sağlık bilgisi | Toplanması gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilmeli |
Kâğıt listede ya da herkesin aynı grupta olduğu bir mesajlaşma uygulamasında bu ayrımı yapmak neredeyse imkânsızdır: liste kimin elindeyse her şeyi görür. Rol bazlı erişim, bu yüzden servis işinde teknik bir tercih değil, ölçülülük ilkesinin uygulanma biçimidir.
Konum ve kamera kayıtları ne kadar tutulmalı?
Burada iki kural birlikte uygulanır. Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin 4. maddesi araçta araç takip sistemi bulunmasını ve kayıtların en az otuz gün saklanmasını, tüm koltukları gören iç ve dış kameranın da en az otuz gün kayıt yapmasını istiyor. 5. madde, araç takip verilerinin istenmesi halinde okul yönetimi, kolluk ve velilerle paylaşılmasını zorunlu tutuyor.
KVKK’nın 7. maddesi ise işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalktığında kişisel verinin silinmesini, yok edilmesini ya da anonim hale getirilmesini istiyor. İkisi birlikte okunduğunda şu sonuç çıkıyor: yönetmeliğin istediği süre bir alt sınırdır; bunun ne kadar ötesinde saklayacağınızı, neden saklayacağınızı ve süre dolunca ne yapacağınızı yazılı olarak belirlemeniz gerekir.
Konumun ne zaman toplandığı da ölçülülük sorusudur. Sefer sürerken aracın konumu işin parçasıdır; sefer bittikten sonra şoförün telefonundan konum almaya devam etmek değildir. Velinin konum iznine de ihtiyaç yoktur: takip edilen çocuk değil, araçtır.
Hangi hukuki sebebe dayanılır?
KVKK’nın 5. maddesi açık rıza dışındaki işleme şartlarını sayıyor. Servis işinde öne çıkanlar, bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olma, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirmesi ve ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla meşru menfaat. Hangi verinin hangi şarta dayandığı veriye ve amaca göre değişir; bu eşleştirmeyi hukuk danışmanınızla yapın ve her yeni veri alanı için yeniden sorun.
Kanun’un 10. maddesi, veri elde edilirken ilgili kişiye veri sorumlusunun kimliğinin, işleme amacının, verinin kimlere aktarılabileceğinin, toplama yönteminin ve hukuki sebebinin ve 11. maddedeki haklarının bildirilmesini istiyor. Velinin servis sözleşmesini imzalarken bu aydınlatmayı alması, işin doğal yeri.
Servis yazılımı kullanırken kim sorumlu?
Servis firması verileri kendi işi için belirlediği amaçlarla işliyorsa genellikle veri sorumlusudur; kullandığı yazılımın sağlayıcısı ise firmanın adına veri işleyen konumundadır. Kanun’un 12. maddesi veri sorumlusunun uygun güvenlik düzeyi için gerekli teknik ve idari tedbirleri almasını istiyor ve veriler başka biri tarafından işleniyorsa bu tedbirlerden veri sorumlusunu da sorumlu tutuyor. Yani yazılım kullanmak sorumluluğu devretmez; sağlayıcıya doğru soruları sormayı gerektirir.
Verilerin yurt dışında tutulması ayrıca KVKK’nın 9. maddesi kapsamındaki yurt dışı aktarım kurallarını gündeme getirir. 2024’teki değişiklikten sonra aktarım, yeterlilik kararı ya da standart sözleşme gibi uygun güvencelerden birine dayanıyor; standart sözleşme imzalandıktan sonra beş iş günü içinde Kuruma bildiriliyor. Bir veri ihlali olduğunda da 12. maddeye göre veri sorumlusu durumu en kısa sürede ilgilisine ve Kurul’a bildirmekle yükümlü.
Sağlayıcıya hangi soruları sormalı?
Bir servis yazılımı seçerken aşağıdaki soruların cevabını yazılı alın:
- Hangi rol hangi veriyi görüyor? Şoför veli telefonunu, okul ev adresini görebiliyor mu?
- Konum ne zaman toplanıyor, ne kadar saklanıyor?
- Veriler hangi ülkede tutuluyor ve yurt dışındaysa hangi güvenceye dayanıyor?
- Sağlık bilgisi ya da biyometrik veri toplanıyor mu?
- Sözleşme bitince veriler size nasıl veriliyor ve ne zaman siliniyor?
- Bir ihlal olduğunda size nasıl ve ne kadar sürede haber veriliyor?
Kendi ürünümüz okulservisi.app bu soruların cevaplarını herkese açık güvenlik sayfasında yazıyor: şoför veli telefonunu, okul ev adresini ve bakiyeyi görmüyor; konum yalnız sefer sürerken alınıyor ve ayrıntılı konum kayıtları 90 gün sonra siliniyor; sağlık bilgisi toplanmıyor; veriler Avrupa Birliği’nde (İrlanda) tutuluyor ve sözleşme bitince 30 gün içinde firmaya verilip siliniyor.
Nereden başlamalısınız?
- Firmanızda hangi çocuk ve veli verisini, nerede ve kimin elinde tuttuğunuzu listeleyin; mesajlaşma gruplarını da sayın.
- Her rol için gerçekten gereken veriyi belirleyin ve gerisini o rolün erişiminden çıkarın.
- Konum, kamera ve takip kayıtları için yazılı bir saklama ve imha süresi belirleyin.
- Veliye sözleşmeyle birlikte verilecek aydınlatma metnini hukuk danışmanınızla gözden geçirin.
- Yazılım sağlayıcınızdan yukarıdaki altı sorunun cevabını yazılı alın; gerekiyorsa VERBİS kaydınızı kontrol edin.
Çocuk ve veli verisiyle çalışan sistemlerde kimin neyi göreceğini, saklama sürelerini ve KVKK yükümlülüklerini tasarımın başında belirlemek, KVKK ve yapay zeka uyum çalışmalarımızın konusu. Kendi sisteminizde bu soruları birlikte ele almak isterseniz ücretsiz bir görüşme planlayabilirsiniz.
Bu konuda destek mi istiyorsunuz?
“Okul servisinde çocuk verisi nasıl korunur?” yazısında anlattıklarımızı şirketinize uygulamak için bir görüşme planlayın. Durumunuzu dinleyip ilk adımı birlikte belirleyelim.
Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
- Resmî Gazete, Okul Servis Araçları Yönetmeliği, 25 Ekim 2017, Sayı 30221
- okulservisi.app, Güvenlik ve KVKK: kim neyi görür
Yazan: Corrplus Ekibi. Yazılarımızı nasıl hazırlayıp denetlediğimiz: yayın ilkeleri.
Sık sorulan sorular
KVKK'da çocukların verisi için ayrı bir kural var mı?
6698 sayılı Kanun çocuklar için ayrı bir madde ya da veli onayı kuralı içermiyor. Çocuğun verisi de Kanun'un genel ilkelerine ve işleme şartlarına tabi. Çocuklarla ilgili verilerde ölçülülük ilkesinin daha sıkı uygulanması beklenir; özel durumlar için hukuk danışmanınıza başvurun.
Aracın konumu özel nitelikli kişisel veri mi?
Hayır. Kanun'un 6. maddesi sağlık, biyometrik ve genetik veriler gibi özel nitelikli verileri sayar; konum bu listede yok. Ancak araç konumu, araçtaki çocukların nerede olduğunu da gösterdiği için kişisel veridir; amaçla sınırlı alınmalı ve gereken süre kadar saklanmalıdır.
Servis aracındaki kamera ve takip kayıtları ne kadar tutulur?
Okul Servis Araçları Yönetmeliği araç takip ve kamera kayıtlarının en az otuz gün saklanmasını ister. KVKK ise verinin işlenme amacı için gerekli süre kadar saklanmasını ve sebep ortadan kalkınca silinmesini ister. İkisini birlikte düşünüp saklama süresini ve kimin erişeceğini yazılı bir politikayla belirleyin.
Servis yazılımı verileri yurt dışında tutuyorsa ne olur?
Bu, KVKK'nın 9. maddesi kapsamında yurt dışına aktarımdır. Yeterlilik kararı yoksa standart sözleşme gibi uygun güvencelerden biri gerekir; standart sözleşme imzalandıktan sonra beş iş günü içinde Kuruma bildirilir. Sağlayıcınıza verinin nerede tutulduğunu ve hangi güvenceye dayandığını sorun.
İlgili hizmetler
İlgili yazılar
Yapay zeka mevzuat takvimi: 2026-2027Türkiye'de ve AB'de yapay zeka ve otomasyon kullanan şirketler için 2026 ve 2027 tarihlerinin sıralı tablosu ve her kalemin ayrıntılı yazısı.
Türkiye'de yapay zeka kanunu var mı?Türkiye'de yapay zeka düzenlemesinin Kasım 2026 durumu: bekleyen teklifler, Meclis raporu, Eylem Planı ve şirketlerin şimdi yapması gerekenler.
KVKK'ya göre yapay zeka ajanlarıKVKK'nın Etken Yapay Zekâ dokümanının ajanlar hakkında söyledikleri ve bunları somut tasarım kontrollerine çevirmenin yolu.Dönüşümünüzü birlikte konuşalım
Hangi işin her hafta tekrarlandığını anlatın. Otomasyona değip değmeyeceğini açıkça söyleyelim.
Nasıl başlıyoruz?
- Ücretsiz ilk görüşmeSorunu ve hedefi birlikte netleştiriyoruz.
- 2 haftalık keşif programıVeriye, sürece ve araçlara bakıp nereden başlanacağını belirliyoruz.
- Yazılı teklifKapsamı, mimariyi ve takvimi yazılı olarak sunuyoruz.