Akıllı doküman işleme (IDP) nedir?
Akıllı doküman işleme (IDP), fatura, sözleşme ve form gibi belgeleri yapay zeka ile sınıflandıran, içindeki verileri çıkaran ve doğrulayarak iş sistemlerine aktaran bir otomasyon yaklaşımıdır. Pratikte ekibiniz belgeyi açıp alanları elle ERP'ye yazmaz. Sistem belgeyi okur, alanları doldurur ve yalnız emin olmadığı kayıtları bir çalışanın onayına gönderir.
Tanım
Akıllı doküman işleme (IDP), fatura, sözleşme ve form gibi belgeleri yapay zeka ile sınıflandıran, içindeki verileri çıkaran ve doğrulayarak iş sistemlerine aktaran bir otomasyon yaklaşımıdır.
Akıllı doküman işleme nasıl çalışır?
IDP birkaç adımı arka arkaya çalıştırır. Önce belge alınır: e-posta eki, taranmış kağıt veya PDF. Taranmış belgelerde OCR görüntüyü metne çevirir. Ardından model belgenin türünü belirler, örneğin fatura mı, irsaliye mi, sözleşme mi.
Sonraki adım veri çıkarmadır. Tutar, tarih, vergi numarası ve kalemler gibi alanlar bulunur. Güncel çözümlerde bu işi çoğu zaman bir büyük dil modeli veya belgeye özel eğitilmiş bir model yapar. Son olarak alanlar kurallarla doğrulanır ve ERP’ye ya da muhasebe sistemine yazılır.
Ne zaman IDP kullanılır?
Belge hacmi yüksekse ve belgeler farklı düzenlerde geliyorsa IDP anlamlıdır. Tipik örnekler tedarikçi faturaları, sipariş formları, gümrük belgeleri, sigorta hasar dosyaları ve İK evraklarıdır. Tek bir sabit şablon varsa basit bir şablon tabanlı okuma yeterli olabilir.
Emin olunmayan kayıtların bir çalışana gitmesi tasarımın parçası olmalıdır. Bu yaklaşım human-in-the-loop olarak adlandırılır. IDP çoğu projede daha geniş bir iş süreci otomasyonu akışının giriş kapısıdır.
Türkiye’de IDP kurarken nelere dikkat edilir?
e-Fatura belgeleri yapılandırılmış veri taşır. Bunları görüntüden okumak yerine doğrudan veriden işlemek daha güvenilirdir. IDP’yi kağıt ve PDF olarak gelen belgelere ayırın.
Türkçe karakterler ve ek alan vergi dairesi, VKN veya TCKN gibi alanlar için doğrulama kuralları yazın. Çıkarılan verinin Logo, Mikro veya Netsis gibi ERP’nize hangi yolla aktarılacağını baştan planlayın. Belgeler kişisel veri içeriyorsa saklama süresi ve erişim yetkileri KVKK açısından hukuk danışmanınızla birlikte belirlenmelidir.
İlgili yazılar
e-Fatura verisini ERP'ye otomatik aktarmakGelen e-Fatura, e-Arşiv ve PDF faturaları ERP'ye otomatik aktarmanın yöntemleri, eşleştirme adımları ve hata kontrolleri.
Yapay zeka ile süreç otomasyonuDil modellerinin iş akışlarına nerede girdiği, hangi süreçle başlanacağı ve insan onayı, KVKK ve ölçümün nasıl kurulacağı.
RPA'dan otonom iş akışlarınaKural tabanlı RPA robotlarını yapay zeka adımları, insan onayı ve izlemeyle güçlendirmek için üç aşamalı, 90 günlük plan.İlgili terimler
- OCR (Optik Karakter Tanıma)OCR (Optik Karakter Tanıma), taranmış belge, fotoğraf veya PDF gibi görüntülerdeki yazıyı bilgisayarın arayabileceği ve işleyebileceği metne çeviren bir teknolojidir.
- LLM (Büyük Dil Modeli)LLM (Large Language Model, büyük dil modeli), çok büyük metin verisiyle eğitilmiş ve bir metnin devamını tahmin ederek soru cevaplayan, özetleyen, çeviren ve yazan bir yapay zeka modelidir.
- RPA (Robotik Süreç Otomasyonu)RPA (Robotic Process Automation, robotik süreç otomasyonu), bir yazılım robotunun insan gibi ekranlara tıklayıp veri girerek kurallı ve tekrarlayan işleri yapmasını sağlayan bir otomasyon yöntemidir.
- e-Faturae-Fatura, veri formatı ve standardı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından belirlenen ve satıcı ile alıcı arasında GİB'in merkezi platformu üzerinden iletilen elektronik faturadır.
- Human-in-the-Loop (İnsan Onaylı Süreç)Human-in-the-loop (HITL), bir yapay zeka sisteminin belirli kararlarını veya eylemlerini uygulanmadan önce bir insanın incelediği, onayladığı veya düzelttiği çalışma düzenidir.
Sık sorulan sorular
IDP ile OCR arasındaki fark ne?
OCR görüntüdeki yazıyı metne çevirir. IDP bu metnin ne anlama geldiğini de çözer: belgenin türünü tanır, tutar, tarih ve vergi numarası gibi alanları bulur, kontrol eder ve hedef sisteme yazar. OCR çoğu zaman IDP'nin ilk adımıdır.
IDP her belgeyi hatasız okur mu?
Hayır. Kötü taranmış, el yazılı veya alışılmadık düzendeki belgelerde hata olur. Bu yüzden her alan için bir güven puanı tutulur ve düşük puanlı kayıtlar insan onayına yönlendirilir. Doğruluk kendi belgelerinizle ölçülmelidir.
e-Fatura için IDP gerekir mi?
Genellikle hayır. e-Fatura zaten yapılandırılmış veri olarak gelir ve doğrudan okunabilir. IDP, kağıt veya PDF olarak gelen belgelerde değer üretir: yurt dışı faturaları, irsaliyeler, fişler, sözleşmeler ve formlar.
Dönüşümünüzü birlikte konuşalım
Hangi işin her hafta tekrarlandığını anlatın. Otomasyona değip değmeyeceğini açıkça söyleyelim.
Nasıl başlıyoruz?
- Ücretsiz ilk görüşmeSorunu ve hedefi birlikte netleştiriyoruz.
- 2 haftalık keşif programıVeriye, sürece ve araçlara bakıp nereden başlanacağını belirliyoruz.
- Yazılı teklifKapsamı, mimariyi ve takvimi yazılı olarak sunuyoruz.