Üretken yapay zeka nedir?
Üretken yapay zeka, büyük veri kümelerinden öğrendiği örüntülere dayanarak metin, görsel, ses, video veya kod gibi yeni içerik üreten yapay zeka türüdür. Klasik yapay zeka bir veriyi sınıflandırır veya bir değeri tahmin eder. Üretken yapay zeka ise bir istemden yola çıkarak taslak yazar, özet çıkarır, görsel veya kod üretir. Çıktı olasılığa dayandığı için akıcı ama yanlış olabilir ve kontrol gerektirir.
Tanım
Üretken yapay zeka, büyük veri kümelerinden öğrendiği örüntülere dayanarak metin, görsel, ses, video veya kod gibi yeni içerik üreten yapay zeka türüdür.
Üretken yapay zeka nasıl çalışır?
Model, eğitim sırasında çok büyük miktarda metin, görsel veya ses verisindeki örüntüleri öğrenir. Kullanım sırasında bir istem alır ve bu örüntülere göre en olası devamı üretir. Metin tarafında bu işi büyük dil modelleri yapar. Metni, görseli ve sesi birlikte işleyen modellere çok modlu yapay zeka denir.
Model bir bilgi tabanına bakmaz, olasılık hesaplar. Halüsinasyon denen akıcı ama yanlış cevapların kaynağı budur.
Şirketlerde ne zaman kullanılır?
Taslak ve özet gerektiren işlerde kullanılır: e-posta ve teklif taslağı, toplantı özeti, belge sınıflandırma, müşteri sorularına ilk cevap, kod yardımı. Cevabın şirket bilgisine dayanması gerekiyorsa model RAG ile kendi belgelerinize bağlanır.
Kesin hesap, mevzuat yorumu ve geri alınamaz işlemlerde çıktıyı bir insanın onaylaması gerekir. İyi bir başlangıç, sık tekrarlanan ve hatası kolay fark edilen tek bir iştir.
Türkiye’de kullanırken nelere dikkat edilir?
Çalışanların genel sohbet araçlarına müşteri verisi yapıştırması en sık görülen risktir. Hangi verinin hangi araca girebileceğini yazılı bir kullanım politikasıyla belirleyin. Kişisel veri işleniyorsa aydınlatma, hukuki dayanak ve yurt dışına aktarım konularını KVKK açısından hukuk danışmanınızla birlikte değerlendirin.
Türkçe çıktının kalitesi modele göre değişir. Model seçmeden önce kendi belge ve yazışmalarınızla deneme yapın. Ekiplerin aracı doğru kullanması için eğitim de planın parçası olmalıdır.
İlgili yazılar
AB Yapay Zeka Yasası sizi kapsar mı?AB Yapay Zeka Yasası'nın AB dışındaki şirketlere uygulanma koşulları, roller, risk seviyeleri ve güncel uygulama takvimi.
İlk yapay zeka projesi nasıl seçilir?Aday yapay zeka senaryolarını altı kriterle puanlamak, veri ve risk filtresinden geçirmek ve ölçülebilir bir pilot tanımlamak.
Dijital dönüşüm neden tıkanır?Dönüşüm projelerini tıkayan beş yaygın sebep, her birinin erken belirtisi ve KOBİ ölçeğinde uygulanabilir çözümleri.İlgili terimler
- LLM (Büyük Dil Modeli)LLM (Large Language Model, büyük dil modeli), çok büyük metin verisiyle eğitilmiş ve bir metnin devamını tahmin ederek soru cevaplayan, özetleyen, çeviren ve yazan bir yapay zeka modelidir.
- Çok Modlu Yapay Zeka (Multimodal AI)Çok modlu yapay zeka, metin, görsel, ses ve video gibi birden çok veri türünü aynı modelde birlikte işleyebilen bir yapay zeka yaklaşımıdır.
- Prompt mühendisliğiPrompt mühendisliği, bir dil modelinden tutarlı ve doğru sonuç almak için talimatları, örnekleri ve bağlamı yazma, test etme ve iyileştirme işidir.
- Yapay zeka halüsinasyonuYapay zeka halüsinasyonu, bir dil modelinin gerçekte var olmayan bir bilgiyi, kaynağı veya rakamı akıcı ve kendinden emin bir dille doğruymuş gibi üretmesi durumudur.
- RAG (Retrieval-Augmented Generation)RAG (Retrieval-Augmented Generation), bir dil modelinin cevap üretmeden önce şirketinizin belgelerinden ilgili bölümleri bulup bağlam olarak kullanmasını sağlayan bir yapay zeka mimarisidir.
Sık sorulan sorular
Üretken yapay zeka ile klasik yapay zeka arasındaki fark ne?
Klasik yapay zeka mevcut veriyi sınıflandırır, puanlar veya tahmin üretir; örneğin şüpheli bir işlemi işaretler. Üretken yapay zeka yeni içerik oluşturur: metin, görsel, ses veya kod. Çoğu projede ikisi birlikte kullanılır.
Üretken yapay zeka ile LLM aynı şey mi?
Hayır. LLM, üretken yapay zekanın metin üreten türüdür. Görsel, ses ve video üreten modeller de üretken yapay zekadır ama dil modeli değildir.
Üretken yapay zekanın çıktısına güvenebilir miyim?
Kontrol etmeden hayır. Model olasılığa göre yazar ve yanlış bilgiyi de kendinden emin bir dille sunabilir. Cevabı kendi belgelerinize dayandırmak, kaynak göstermesini istemek ve önemli çıktıları bir insana onaylatmak riski azaltır.
Dönüşümünüzü birlikte konuşalım
Hangi işin her hafta tekrarlandığını anlatın. Otomasyona değip değmeyeceğini açıkça söyleyelim.
Nasıl başlıyoruz?
- Ücretsiz ilk görüşmeSorunu ve hedefi birlikte netleştiriyoruz.
- 2 haftalık keşif programıVeriye, sürece ve araçlara bakıp nereden başlanacağını belirliyoruz.
- Yazılı teklifKapsamı, mimariyi ve takvimi yazılı olarak sunuyoruz.