Eklentiden SaaS ürününe

Eklenti ile SaaS ürünü arasındaki fark ne?

Bir eklenti, bir kez indirilen ve sitenin içinde çalışan koddur. Bir SaaS ürünü ise sizin işlettiğiniz, sürekli güncellenen ve kullanıldıkça değer üreten bir servistir. Aradaki fark çoğu zaman kodda değil, yapıdadır: kim öder, ne için öder, güncellemeyi kim yapar, destek nasıl verilir.

Eklenti ekonomisinde gelir tek seferliktir. Oysa destek, uyumluluk güncellemeleri ve yeni WordPress sürümleri sürekli emek ister. Bu dengesizlik, iyi eklentilerin birkaç yıl içinde bakımsız kalmasının en yaygın sebebidir. SaaS modelinde ise gelir de bakım gibi süreklidir.

Her eklenti SaaS’a dönüşmez. Tamamen sitenin içinde çalışan, harici bir işlem gerektirmeyen bir araç için abonelik ücreti istemenin gerekçesi çoğu zaman zayıf kalır. Dönüşüm en çok, ağır işin sitenin dışında yapıldığı durumlarda anlamlıdır: yapay zeka çağrıları, görsel işleme, raporlama, senkronizasyon ya da yedekleme gibi.

Ücretlendirmeyi neye bağlamalısınız?

Kullanıcı özellik listesi için değil, aldığı sonuç için ödeme yapar. Ücretlendirme ölçütü bu sonuçla birlikte büyümelidir. Yanlış ölçüt seçilirse ya küçük kullanıcı kaçar ya da büyük kullanıcı ucuza çok şey alır.

Ölçüt	Uygun olduğu eklenti türü	Dikkat edilecek nokta
Site sayısı	Ajansların birçok müşteride kullandığı araçlar	Tek site kullanan KOBİ için giriş paketi gerekir
İşlem hacmi (istek, belge, görsel)	Harici serviste iş yapan eklentiler	Kullanıcı aylık tüketimini panelde görebilmelidir
Yapay zeka çağrısı veya token	Dil modeli kullanan asistanlar	Model maliyeti değişkendir, fiyata pay bırakın
Kullanıcı (koltuk) sayısı	Ekiplerin birlikte çalıştığı araçlar	WordPress’te kullanıcı rolleriyle eşleştirin
Özellik paketi	Gelişmiş ayarları olan araçlar	Ücretsiz sürüm tek başına işe yaramalıdır

Türkiye’de satış yapıyorsanız TL fiyat ile döviz fiyatı arasında bir karar vermeniz gerekir. Yerel müşteri TL fiyat görmek ister. Yurt dışı müşteri ise genellikle avro veya dolar bekler. İki ayrı fiyat listesi tutmak çoğu zaman en dürüst çözümdür.

wordpress.org kuralları neye izin veriyor?

Ücretsiz sürümünüz wordpress.org dizinindeyse, iş modelinizi dizinin yönergelerine göre kurmanız gerekir. WordPress’in Detailed Plugin Guidelines sayfası bu konuda açıktır.

İzin verilen	İzin verilmeyen
Gerçek bir hizmet sunan harici servise arayüz olmak	Ücretsiz sürümün içinde ödeme sonrası açılan kilitli kod
Ayrı bir Pro eklentisi satmak	Kullanıcıyı onayı olmadan izlemek
Yönetim panelinde ölçülü bir yükseltme bildirimi	Güncellemeyi wordpress.org dışındaki bir sunucudan dağıtmak
Servisin kullanım koşullarını readme’de bağlantılamak	Sadece lisans kontrolü yapan, iş görmeyen bir servis

Pratikte bu, iki yoldan birini seçmek demektir. Birincisi, ücretsiz eklenti ile ayrı bir ücretli eklenti. İkincisi, ücretsiz eklentinin sizin servisinize bağlandığı ve ücretli işlevin servis tarafında çalıştığı model. İkinci yol, gerçek bir SaaS’a daha yakındır ve kopyalanması daha zordur.

Lisans ve faturalama nasıl kurulur?

Lisans anahtarını elle göndermek, ödemeyi havaleyle takip etmek ve yenilemeleri hatırlatmak ilk on müşteride işler. Sonrasında hata kaynağı olur. Otomatik bir katmana ihtiyacınız vardır.

• Ödeme ve abonelik: Stripe Billing, Paddle, Lemon Squeezy veya Freemius. Türkiye’de kurulu bir şirketseniz her sağlayıcının desteklediği ülke listesini kontrol edin. Yerel satışlarda iyzico veya PayTR gibi ödeme kuruluşları sık kullanılır.
• Lisans doğrulama: Eklenti, servisinize WordPress REST API veya kendi uç noktanız üzerinden kısa bir istek atar. Anahtar sitenin alan adıyla eşleştirilir.
• Fatura: Yurt içi satışta e-Fatura veya e-Arşiv düzenlenmesi gerekir. Ödeme sağlayıcınızı muhasebe yazılımınıza (Paraşüt, Logo, Mikro) bağlayan küçük bir otomasyon, ay sonundaki elle girişi ortadan kaldırır.
• Tahsilat hatası: Kartı reddedilen müşteriye otomatik e-posta ve birkaç günlük tolerans süresi tanımlayın. Lisansı hemen kapatmak müşteri kaybettirir.

Destek yükü nasıl taşınır?

Abonelik modelinde destek, kârlılığın en çok aşındığı yerdir. Aynı soruların her gün tekrar gelmesi ekibi ürün geliştirmekten alıkoyar. Üç katmanlı bir yapı işe yarar.

Birincisi, aranabilir ve güncel bir dokümantasyon. İkincisi, bu dokümantasyonu ve sitenizin içeriğini tanıyan bir yapay zeka asistanı. Kendi WordPress eklentimiz Promptor bu fikirle çalışır: sitenin içeriğine göre cevap veren bir asistanı yönetim panelinin içine getirir. Üçüncüsü, gelen talepleri otomatik etiketleyip hangi konunun ürün hatası, hangisinin eksik doküman olduğunu ayıran bir akış.

Asistanın bilmediği soruyu insana devretmesi şarttır. Uydurma bir cevap, cevapsız bir sorudan daha pahalıya mal olur.

Hangi ölçümler gerçekten işe yarar?

Ölçüm olmadan yol haritası tahmine döner. Ama WordPress ekosisteminde kullanıcı izni pazarlık konusu değildir. wordpress.org yönergeleri, kullanıcının onayı olmadan izleme yapılmasını yasaklar. WordPress Plugin Handbook’un gizlilik bölümü de eklentilerin kişisel veriyi nasıl ele alacağını ve dışa aktarma, silme araçlarına nasıl bağlanacağını anlatır.

İzinle toplanan, anonim olay verisiyle şu sorulara cevap verebilirsiniz:

• Kurulumdan sonra kaç kullanıcı ana işlevi gerçekten kullandı?
• Hangi özellik hiç açılmıyor?
• Kullanıcılar hangi adımda hata alıyor?
• Yükseltme kararı hangi kullanımdan sonra geliyor?

Bu dört soru, fiyat sayfasını ve kurulum sihirbazını değiştirmek için yeterli veridir. Daha fazlası çoğu zaman gürültüdür.

Mevcut kullanıcılara ne olur?

Dönüşümün en hassas anı, eklentiyi yıllardır ücretsiz kullananlarla karşılaşmaktır. Bir sabah ana işlevin ücretli olduğunu gören kullanıcı, değerlendirme sayfasına tek yıldız bırakır. Bunu önlemenin yolu geçişi önceden ve açıkça duyurmaktır.

Bugüne kadar ücretsiz olan işlev ücretsiz kalmalıdır. Ücretli katman, servis tarafında çalışan yeni bir değer sunmalıdır: daha fazla işlem hacmi, yapay zeka destekli özellikler, raporlama veya öncelikli destek. Geçişten önce sürüm notlarında, yönetim panelindeki ölçülü bir bildirimde ve destek forumunda ne değiştiğini ve neyin değişmediğini yazın. Erken kullanıcılara belirli bir süre indirim veya ek kullanım hakkı tanımak, onları ilk ücretli müşterilere dönüştürmenin en dürüst yoludur.

Corrplus’ta nasıl yaklaşıyoruz?

Biz bu soruların çoğunu kendi ürünlerimizde cevaplamak zorunda kaldık. Promptor wordpress.org’da yayında. ContentCheckR, FAQPilot ve ImagentElli gibi araçlar geliştirme aşamasında. Müşteri projelerinde önce eklentinin hangi işinin servise taşınabileceğini birlikte belirliyoruz. Sonra ücretlendirme ölçütünü, lisans ve faturalama akışını ve destek katmanını yazılı bir tasarıma döküyoruz. Kurulumu kısa döngülerle yapıyoruz. Ayrıntılar için WordPress ve web platformu geliştirme sayfamıza bakabilir veya Promptor üzerinden yaklaşımımızı inceleyebilirsiniz.